Bilesik Faiz Nedir, Nasil Hesaplanir?
Bilesik faiz kavrami, formulu, basit faizden farki ve yatirimda gercek etkisi.
Bilesik Faiz Nedir?
Bilesik faiz, bir yatirimda kazanilan faizin ana paraya eklenerek yeni donemde hem ana para hem de birikmis faiz uzerinden faiz kazanilmasidir. Yani "faizin faizidir."
Bilesik Faiz Formulu
A = P × (1 + r/n)^(n×t)
- A: Vade sonu tutar
- P: Ana para (baslangic yatirimi)
- r: Yillik faiz orani (ondalik)
- n: Yil icinde bilesiklendirme sayisi
- t: Yil sayisi
Basit Faiz vs Bilesik Faiz
Bilesik faiz uzun vadede ustel buyume saglar. 10 yil sonunda fark 5-10 katina cikabilir.
100.000 TL'yi %40 yillik faizle 10 yil yatirdiginizi dusunelim:
| Yontem | 10 Yil Sonunda |
|---|---|
| Basit Faiz | 500.000 TL |
| Bilesik Faiz (yillik) | 2.892.546 TL |
| Bilesik Faiz (aylik) | 5.351.249 TL |
Gorulecegi gibi bilesik faiz, basit faize gore 5-10 katdaha fazla getiri saglayabilir.
Ornek: Aylik Duzenli Yatirim
Her ay 5.000 TL biriktirip %35 yillik getiri ile degerlendirdiginizde 20 yil sonunda yaklasik 85 milyon TL birikmis olur — ana para toplami sadece 1,2 milyon TL iken.
72 Kurali
Paranizin kac yilda ikiye katlanacagini hizlica hesaplamak icin:
Katlanma Yili ≈ 72 / Faiz Orani (%)
Ornek: %20 faizle para 72/20 = 3,6 yilda ikiye katlanir.
Kendi Yatiriminizi Hesaplayin
Farkli faiz oranlari, sureler ve aylik katki senaryolari icin yatirim getiri hesaplayicimizi deneyebilirsiniz.
Vaka: 22 Yasinda Mezun Olan Iki Arkadas
Universiteden yeni mezun olan iki arkadasi ele alalim. Aysenur (22) mezun olur olmaz ayda 2.500 TLbirikim yapmaya basliyor ve %30 yillik bilesik faiz getirisi olan bir TL mevduata yatiriyor. Burak (22) ise "daha vaktim var" deyip 10 yil sonra (32 yasinda) ayni miktar birikime basliyor.
65 yasinda (43 yil sonra Aysenur, 33 yil sonra Burak):
- Aysenur: 2.500 TL × 43 yil aylik katki + bilesik faiz = ~15,2 milyon TL birikmis sermaye
- Burak: 2.500 TL × 33 yil aylik katki + bilesik faiz = ~1,1 milyon TL birikmis sermaye
Sadece 10 yil erken baslamakemeklilikte 14 kat daha fazla birikim demektir. Toplam yatirilan ana para Aysenur icin sadece 1,29 milyon TL, Burak icin ise 0,99 milyon TL — 300 bin TL ek katki yapmis Aysenur ama 14 milyon TL fazla birikim olusturmus. Bu, bilesik faizin "zaman ile carpan etkisidir".
Sik Yapilan Hatalar
- "Mevduat faizi her zaman bilesik" — Hayir. Banka mevduat faizleri vade sonunda anaparaya eklenir; vade icinde odenmez. Eger vadenin sonundaki tutari yeniden yatirmazsaniz basit faiz islemis olur. Otomatik yenileme acmali!
- "Yuksek faiz daima daha iyidir" — Yari dogru. Reel getiri, nominal getiriden enflasyon cikarilarak bulunur. %40 faiz, %50 enflasyon varsa reel olarak-%7 kayiptir. Reel getiri pozitif olmali.
- "Stopaj yok"— TL mevduata stopaj uygulanir (kisa vadede %10-15'e kadar). Vergisiz reel getiri hesabi yapilirken stopaj dusulmeli.
Resmi Kaynaklar
Banka faiz oranlari ve mevduat sigortasi icin BDDK ve Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu (TMSF) resmi sayfalari oncelikli kaynaklardir (TMSF 950.000 TL'ye kadar mevduati guvence altina alir). Yatirim fonu performansi icin TEFAS (Turkiye Elektronik Fon Alim Satim Platformu) ve hisse senedi yatirimi icin Borsa Istanbul verileri kullanilabilir.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yasal, mali veya vergi danışmanlığı niteliği taşımaz. Güncel mevzuat için resmi kaynakları (Resmî Gazete, GİB, SGK) takip edin. Kullanım Şartları.
Yazan
Lale Dijital
Türkiye mevzuatına göre finansal hesaplama araçları ve rehberler geliştiren bağımsız dijital yayın ekibi. 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı SGK Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamındaki hesaplamalarda uzmandır.
Editöryel süreç: birincil kaynak doğrulaması (Resmî Gazete, GİB, SGK) → hesaplama testi → 6 ayda bir veya yeni mevzuat çıkınca güncelleme.